Rola i zadania
psychologa w przedszkolu
Artyku³ ten, autorstwa Pani
Renaty Uliszewskiej, psychologa i logopedy w integracyjnym
Przedszkolu Montessori "Ma³y Odkrywaca" ukaza³ siê w "Uœmiechu
Rodziców". Redaktor Naczelny: Eliza Do³êcka.
Zobacz wiêcej .
W ogólnym stwierdzeniu, pracê psychologa przedszkolnego mo¿na uj¹æ,
jako otaczanie opiek¹ psychologiczn¹ wszystkich dzieci,
uczêszczaj¹cych do przedszkola.
Jednym z pierwszych, a zarazem trudnych momentów w ¿yciu
Przedszkolaka, jest przyjœcie do przedszkola i zwi¹zana z
nim adaptacja. Dla wielu dzieci, zw³aszcza tych 3-, 4-letnich jest
to bardzo trudne doœwiadczenie, któremu towarzyszy ogromne
prze¿ycie. Ka¿de z dzieci inaczej reaguje na now¹ rzeczywistoœæ,
jak¹ jest przedszkole. Na ka¿de dziecko oddzia³uje du¿a iloœæ
silnych bodŸców. Zasady panuj¹ce w przedszkolu ró¿ni¹ siê od wymogów
domowych. W przedszkolu nauczyciel opiekuje siê ca³a grup¹ dzieci, a
nie tylko jednym dzieckiem. Zabawki s¹ wspólne i trzeba siê nimi
dzieliæ. Jedzenie przedszkolne ró¿ni siê tak¿e od tego, które mama
gotuje w domu. Nie w pe³ni dojrza³e i ukszta³towane mechanizmy
adaptacyjne zw³aszcza trzylatków sprawiaj¹, ¿e dzieci Ÿle znosz¹
roz³¹kê z rodzicami, trudno jest siê im przystosowaæ i przyzwyczaiæ
do nowego otoczenia. Przekraczanie progu przedszkolnego przez
dziecko zw³aszcza trzyletnie to równie¿ trudny moment w ¿yciu
rodziców. Wi¹¿e siê to z tym, ¿e wielu rodziców nie zna organizacji
¿ycia przedszkolnego, prze¿ywa wiele obaw dotycz¹cych tego, czy ich
dziecko nie bêdzie p³aka³o, czy jest na tyle samodzielne, ¿eby
poradziæ sobie z czynnoœciami samoobs³ugowymi, czy nauczycielki
odpowiednio zajm¹ siê ich dzieckiem, czy dziecko szybko zaakceptuje
grupê i przyzwyczai siê do niej. W tym momencie pomoc psychologa
przedszkolnego jest nieoceniona. W bezpoœrednim kontakcie psycholog
pomaga zarówno dzieciom, jak i ich rodzicom mo¿liwie szybko i
³agodnie przejœæ przez trudny okres zwi¹zany z przystosowaniem siê
do nowego otoczenia. Psycholog przedszkolny organizuje dla rodziców
spotkania, poœwiêcone temu o czym powinni wiedzieæ i pamiêtaæ jako
rodzice, aby moment kiedy dziecko staje siê przedszkolakiem by³ w
mo¿liwie najmniejszym stopniu odczuwany przez samo dziecko i zarazem
rodziców.
Do
innych zadañ psychologa przedszkolnego nale¿y:
· rozpoznawanie
mo¿liwoœci i potrzeb dziecka oraz umo¿liwienie ich zaspokojenia;
· prowadzenie
obserwacji dzieci, dotycz¹cej oceny funkcjonowania ró¿nych sfer
podlegaj¹cych rozwojowi
· prowadzenie
dzia³añ diagnostycznych, dotycz¹cych mo¿liwoœci psychofizycznych
dzieci
· konstruowanie
samodzielnych - lub przy wspó³udziale pedagoga - opinii
psychologicznych, opinii psychologiczno-pedagogicznych na temat
zaobserwowanego funkcjonowania dziecka
·
wspieranie mocnych stron dziecka
· wspó³praca
z nauczycielami w celu minimalizowania skutków zak³óceñ i/lub
zaburzeñ rozwojowych wystêpuj¹cych u dzieci
· wspó³praca
z nauczycielami w celu minimalizowania zaburzeñ zachowania
przedszkolaków,
· wspó³praca
z nauczycielami w celu inicjowania ró¿nych form pomocy wychowawczej
· wspieranie
nauczycieli i rodziców w rozwi¹zywaniu problemów wychowawczych
· w
przypadku dzieci szeœcioletnich badanie gotowoœci dziecka do
rozpoczêcia nauki – badanie dojrza³oœci szkolnej
· prowadzenie
edukacji prozdrowotnej i promocji zdrowia wœród dzieci, rodziców,
nauczycieli
· wspó³praca
z rodzicami, prowadzenie doradztwa oraz warsztatów psychologicznych
dla rodziców
·
prowadzenie warsztatów psychologicznych dla nauczycieli
Kiedy trzeba,
a kiedy mo¿na zg³osiæ siê do psychologa?
Rodzice dziecka
powinni zg³aszaæ siê do psychologa nie tylko wtedy, gdy problem, z
którym siê borykaj¹, jest ju¿ bardzo z³o¿ony, ale zawsze wtedy, gdy
zaobserwuj¹ w funkcjonowaniu swojego dziecka niepokoj¹ce symptomy
przejawiaj¹ce siê w sferze wychowawczej, funkcjonowania ruchowego,
emocjonalnego, spo³ecznego, intelektualnego, komunikacji jêzykowej
(w mowie), w relacji w rodzinie, w zachowaniach agresywnych.
Rodzice, czy opiekunowie nie powinni czekaæ zbyt d³ugo w nadziei, ¿e
sytuacja ulegnie poprawie i problem sam siê naprawi, tylko musz¹
dzia³aæ szybko i zdecydowanie, gdy¿ zawsze du¿o szybciej i bardziej
skutecznie pracuje siê nawet z najtrudniejszymi problemami, które
nie mia³y mo¿liwoœci utrwalenia siê w czasie. Id¹c na wczesn¹
konsultacjê do psychologa mamy mo¿liwoœæ dowiedzenia siê, czy
konkretny problem, z którym siê zwracamy jest na przyk³ad zwi¹zany z
rozwojem dziecka, czy te¿ dotyczy ju¿ patologii.
W
jaki sposób psycholog udziela pomocy?
· poprzez
organizowanie i prowadzenie zajêæ ogólnorozwojowych o charakterze
terapeutycznym.
·
organizowanie i prowadzenie zajêæ rewalidacyjno-kompensacyjnych.
· poprzez
poradnictwo, konsultacje oraz warsztaty dla nauczycieli oraz
rodziców.
·
zajêcia psychoedukacyjne dla rodziców.
Czyimi
problemami zajmuje siê psycholog przedszkolny?
dzieci
rodziców
nauczycieli
Komu podlega
psycholog przedszkolny?
Psycholog
przedszkolny podlega bezpoœrednio Dyrektorowi Przedszkola, a
nastêpnie Kuratorowi Oœwiaty i Wychowania oraz Ministrowi Edukacji
Narodowej
Kwalifikacje
psychologa przedszkolnego
-
wykszta³cenie wy¿sze, psychologiczne z zakresu psychologii rozwojowej, klinicznej, wychowawczej dziecka .
-
wiedza na temat rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym, potrzebna do
tego, aby w³aœciwie kierowaæ rozwojem dziecka, a podczas obserwacji
funkcjonowania dziecka mo¿liwe by³o stwierdzenie, czy rozwój
przebiega zgodnie z norm¹, czy te¿ od niej odbiega – a w miarê
potrzeby podjêcie dzia³añ koryguj¹cych, usprawniaj¹cych
-
znajomoœæ ró¿norodnych metod i technik
psychologiczno-pedagogicznych, umo¿liwiaj¹cych podejmowanie dzia³añ
wszechstronnie stymuluj¹cych rozwój dzieci
-
doœwiadczenie w pracy z dzieæmi w wieku przedszkolnym
-
doœwiadczenie w pracy z dzieæmi z deficytami rozwojowymi
-
umiejêtnoœæ i ³atwoœæ nawi¹zywania kontaktu oraz wchodzenia w
relacje z dzieckiem
-
wra¿liwoœæ na problemy dzieci
Specyfika
pracy psychologa w przedszkolu integracyjnym
-
rozpoznawanie
mo¿liwoœci psychofizycznych i potrzeb edukacyjnych dzieci
niepe³nosprawnych,
-
prowadzenie
obserwacji w zakresie ca³oœciowo rozumianego funkcjonowania dzieci z
deficytami rozwojowymi,
-
wspó³organizowanie
z pedagogami zajêæ edukacyjnych oraz pracy wychowawczej
-
prowadzenie wspólnie z nauczycielami zajêæ edukacyjnych
-
wybieranie
lub opracowywanie programów nauczania i wychowania wspólnie z
nauczycielami
-
dostosowywanie
realizowanych programów wychowania przedszkolnego, programów
nauczania, programów wychowawczych oraz programów profilaktycznych
do indywidualnych potrzeb edukacyjnych i mo¿liwoœci psychofizycznych
dziecka,
-
psycholog
wraz z pedagogiem specjalnym przedszkola opracowuj¹ i realizuj¹
indywidualne plany terapeutyczno - rozwojowe dla dzieci z deficytami
rozwojowymi (uwzglêdniaj¹c potrzeby edukacyjne, mo¿liwoœci
psychofizyczne dzieci, zalecania ze specjalistycznych placówek
diagnozuj¹cych dzieci, tzw. orzeczenie o potrzebie kszta³cenia
specjalnego),
-
prowadzenie zajêæ terapeutycznych, rewalidacyjnych,
-
pomoc nauczycielom prowadz¹cym zajêcia edukacyjne w doborze metod
pracy z dzieæmi
-
wspó³praca
z rodzicami dzieci niepe³nosprawnych poprzez wymianê informacji na
temat pracy z dzieckiem w przedszkolu i w domu
-
wspó³praca
z instytucjami lub osobami zajmuj¹cymi siê leczeniem, rehabilitacj¹,
diagnozowaniem z udzia³em, za poœrednictwem rodziców
-
propagowanie nowych metod pracy
-
zajêcia z grup¹ - relaksuj¹ce, wspomagaj¹ce, integruj¹ce
-
wspomaganie
dzieci ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi podczas zajêæ
grupowych.
Artyku³ ukaza³ siê w czasopiœmie „Uœmiech Rodziców” i jest w³asnoœci¹
wydawnictwa.
Powrót..