
Czerwone belki
1.Opis
materia³u :
Materia³ sk³ada siê z dziesiêciu czerwonych , szeœciennych belkach ,
o bokach o ró¿nej d³ugoœci odpowiednio od siebie d³u¿szych o
10 cm , od 10 cm do 1 m , oraz odpowiadaj¹ca temu zjawisku zmiana
masy ka¿dej z belek . S¹ to belki z masywnego drewna , w
jednolitym ,czerwonym kolorze .
2.Cel bezpoœredni :
-Umo¿liwienie doœwiadczenia ró¿nicy d³ugoœci przedmiotów a
przez to :
-Przyswojenie i utrwalenie pojêæ wielkoœci np.: „d³ugi” ,
„krótki” .
-Poznanie i utrwalenie pojêæ proporcji , stosunków i
porównywania wielkoœci np.:„d³ugi” –„d³u¿szy”-„najd³u¿szy”;
„krótki”-„krótszy”-„najkrótszy” .
3.Cel poœredni :
-Æwiczenie motoryki – chwytanie, ustawianie, dopasowanie,
balansowanie ,p³ynnoœæ ruchów, mierzenie
-Doskonalenie koordynacji wzrokowo-ruchowej
-Przyzwyczajanie do systematycznoœci , porz¹dku , dok³adnoœci .
-Pokazanie i przyzwyczajanie dziecka do tego , ¿e wszystko
w œwiecie jest uporz¹dkowane , istnieje w harmonii , a pomoce tego
ucz¹ .
4.Wiek :
Dzieci od 3 roku ¿ycia .
Lekcja podstawowa :
1.Przygotwanie miejsca pracy .
Nauczyciel zaprasza dziecko do wspó³pracy , proponuje mu pracê
z „czerwonymi belkami „ . Je¿eli dziecko jest gotowe i
akceptuje propozycjê , wraz z N przystêpuje do pracy,
wykonuj¹c czynnoœci wstêpne np.: roz³o¿enie dywanika-„wyspy”,
przyniesienie z pó³ki materia³u , dbaj¹c o to , aby ka¿dy element
by³ przynoszony pojedynczo i uk³adany przed dzieckiem na
dywaniku , w jego prawym rogu , tak aby wiêksza czêœæ „wyspy” by³a
wolna .
2.Prezentacja pracy z materia³em.
N pokazuje D materia³ – wskazuje na przypadkowo roz³o¿one belki , w
prawym rogu „wyspy. Bierze najd³u¿sz¹ z nich w obie d³onie , przygl¹da siê jej uwa¿nie , dotyka , maca , tak , aby D dok³adnie
widzia³o jego ruchy i zachowanie . Pokazuje D belkê, przekazuje mu
j¹ do r¹k , pozwala dotkn¹æ , poczuæ ciê¿ar materia³u ,przymierzyæ
do siebie , stolika itd. . Nastêpnie uk³ada tê beleczkê przed
dzieckiem na dywaniku . Ca³e dzia³anie powinno odbywaæ siê przy
minimalnej iloœci s³ów , dbaj¹c o interaktywny kontakt N i D .
N prezentuje wszystko powoli i spokojnie , dbaj¹c aby
ruchy by³y precyzyjne , p³ynne i ciche , a przedmioty nie
uderza³y o siebie i nie ha³asowa³y . Nastêpnie N wybiera kolejn¹ , krótsz¹ od poprzedniej belkê i uk³ada j¹ przed
dzieckiem . Dobiera kolejn¹ i przystawia obie œciankami
d³ugoœci do siebie , tak , aby przylega³y do siebie równie¿
jednym koñcem ,demonstruj¹c porównywanie obu przedmiotów. Czynnoœæ
wykonuje w ciszy , skupieniu , powoli i spokojnie .
Palcami przeje¿d¿a po ich bocznych powierzchniach, przygl¹daj¹c siê
przy tym stwierdza , która z nich jest krótsza . Odsuwa krótsz¹
beleczkê nieco na bok , a d³u¿sz¹ z dwóch przysuwa do
poprzedniej , stykaj¹c je d³ugoœciami œcianek. Czynnoœæ powtarza
jednostajnie , wrêcz rytualnie z ka¿d¹ kolejn¹ belk¹ .
Poniewa¿ jest to prezentacja podstawowa , N mo¿e wykonaæ czynnoœci
z wieloma elementami , a¿ do momentu kiedy dziecko zechce
siêgn¹æ do zadania . W pewnym momencie jednak zaprasza D do
wspó³pracy . Wskazuje na resztê belek i zapraszaj¹cym gestem
wskazuje na ci¹g u³o¿onych ju¿ elementów .
3.Aktywacja dziecka
Gdy dziecko podejmie próbê wspó³pracy , N odsuwa siê z pierwszego
planu , ale ci¹gle uwa¿nie czuwa i jest gotowy do pomocy . Nigdy nie
wprowadza œwiadomie D w b³¹d . Jest doros³y , wie , która z belek
jest najd³u¿sza , wiêc dzieli siê swoj¹ wiedz¹ z D . D ma teraz
szansê dok³adnie powtórzyæ czynnoœci , które wczeœniej wykonywa³ N
.W podobny sposób ca³y uk³ad zostaje u³o¿ony przed dzieckiem .
Teraz jest czas na dumê i zadowolenie . W tym momencie nale¿y
powstrzymaæ siê od krytyki , uwag o wykonaniu zadania , by³ na to
czas w trakcie trwania pracy .
4.Element samokontroli – kontrola b³êdów
Po wykonanej pracy dziecko jest w stanie samodzielnie oceniæ ,czy
zadanie zosta³o wykonane poprawnie i zauwa¿yæ jakoœæ wykonanej pracy
. Je¿eli wie¿a b¹dŸ u³o¿enie nie zosta³o u³o¿one poprawnie , b³êdy
bêd¹ widoczne . Albo konstrukcja runie , albo bêdzie
niestabilna , widoczny bêdzie brak systematycznoœci i dok³adnoœci .
Oprócz tego b³êdy bêd¹ wyczuwalne podczas sprawdzenia dotykowego . N
najpierw sam dwoma palcami , b¹dŸ d³oñmi od góry do do³u
i z powrotem przesuwa wzd³u¿ wie¿y. To samo proponuje D
wskazuj¹c na budowlê , albo bior¹c dzieciêce d³onie pokazuje
ruch przesuwaj¹c po œciankach wie¿y .
5.Zakoñczenie pracy
Je¿eli wie¿a b¹dŸ u³o¿enie zosta³o zbudowane , doœwiadczona
samoocena , konstrukcjê mo¿na roz³o¿yæ , zachowuj¹c te same
czynnoœci i stosuj¹c siê do tych samych zasad , jak przy jej
budowaniu . N zwraca uwagê w jaki sposób kolejne elementy s¹
rozmontowywane . To uczy szacunku do materia³u , materia³ jest dla
nas bardzo wa¿ny , ma nawet w³asne miejsce w naszej sali. Rozk³adamy
i odnosimy go na swoje miejsce , kolejno, pojedynczo , powoli
i spokojnie . Dbaj¹c o precyzjê ruchów, zgrabnoœæ wykonywanych
czynnoœci . Te dzia³ania ucz¹ tak¿e porz¹dku i odpowiedzialnoœci .
Kolejne razy pracy z tym materia³em mog¹ odbywaæ siê ju¿
samodzielnie , bez pomocy N . Istniej¹ tak¿e inne warianty pracy z
„czerwonymi belkami” . Znaczenie ma tutaj powtarzanie pracy z
materia³em , przez co nastêpuje utrwalanie przyswojonych
wiadomoœci , usprawnianie sposobu ich wykonania , wymyœlanie ró¿nych
, innych wariantów pracy z materia³em .
6.Warianty pozosta³e :
-Uk³adanie belek w wersji horyzontalnej „poziomo” .
-Uk³adanie wie¿y ze stykaj¹cymi siê rogami b¹dŸ wed³ug œrodków
belek
-Uk³adanie wie¿y pionowo , belka na belce ca³ymi ich
d³ugoœciami œcianek
-Uk³adanie wie¿y pionowo symetralnie obrócone o 45’ b¹dŸ „w
gwiazdê”
-Zabawa ze znikaj¹cym elementem .
-Budowanie wie¿y lub u³o¿enia z zamkniêtymi oczami
-Æwiczenia dowolne , konkursy na oryginalny pomys³ wykorzystania i
u³o¿enia belek .
-Zastosowanie z innymi materia³ami, np.: z br¹zowymi schodkami
, z ró¿ow¹ wie¿¹ .
-Zabawa w g³uchy telefon , b¹dŸ czytaj¹ce dzieci otrzymuj¹
liœcik z poleceniem przyniesienia jakiegoœ elementu znanego
materia³u .
powrót...