•  Strefa Dziecka

Świat dziecka, czyli otoczenie, w którym rozwija się i pracuje małe dziecko, musi być odpowiednio przygotowane. Otoczenie jest źródłem bodźców, które motywują i ukierunkowują  działanie dziecka. Przygotowane otoczenie w pedagogice Marii Montessoi odgrywa kluczową rolę. Ma być pomostem między dzieckiem a światem. W samym założeniu jest „mikroświatem otaczającego nas makrśowiata”. Najbliższe dziecku środowisko, czyli to, w którym przebywa, ma odzwierciedlać otaczający je świat, dom, otoczenie. Przede wszystkim ma budzić naturalne zainteresowanie i przyciągać. Aby dziecko do niego  sięgnąć , powinno być atrakcyjne i uporządkowane. Częścią przygotowanego otoczenia jest montessoriański nauczyciel. Jednak nowa Rola Nauczyciela kreśli świeży kierunek w tym systemie wychowawczym.

  PRZYGOTOWANE OTOCZENIE…        

Przygotowane Otoczenie, to cała przestrzeń, w której przebywa dziecko. Powinno więc być przyjazne dziecku, ciekawić, a tym samym zachęcać do działań. Daje dziecku różnorodność bodźców, pozwala aktywnie poznawać otaczający je świat i gwarantuje dziecku bezpieczeństwo. Wspomaga w pełni harmonijny rozwój osobowości dziecka - sprawia, iż czuje się ono szczęśliwe i radosne; szybko i chętnie się uczy. Respektuje kolejne fazy zainteresowań, związane z rozwojem dziecka. Wszystkie materiały są uporządkowane tematycznie i łatwo dostępne - umieszczone w zasięgu ręki dziecka. Nauczyciel jest pośrednikiem pomiędzy otoczeniem i dzieckiem, pomaga dziecku samodzielnie odkrywać rzeczywistość.

Montessoriańskie „Przygotowane Otoczenie” … jest …

Uporządkowane – to znaczy atrakcyjne, gdzie panuje ład i porządek. Dzieci lubią ład. Dobrze i swojo czują się w bliskim otoczeniu, sięgają po pomoc, bo wiedzą, gdzie jej szukać.

Przestronne – najbliższe otoczenie dziecka musi być przestronne, ponieważ dzieci potrzebują miejsca na swobodną prace, na zabawę… Strefy pracy i odpoczynku wyznaczają miejsca, specjalnie przygotowane do ukierunkowanego działania. Pomieszczenie powinno być także jasne. Dziecko pracuje w miejscu, gdzie ma ochotę, dlatego każda część pomieszczenia powinna zachować warunki higienicznej pracy.

Estetyczne – pomieszczenie, w którym przebywają dzieci, wpływa na ich zmysły, między innymi na poczucie estetyki. Kolory, meble, pomoce powinny być estetycznie wykonane, zachęcające do pracy.

  Praktyczne – czasy, kiedy dzieciństwo było okresem przejściowym i jałowym są na szczęście dla naszych dzieci  za nami. Meble i wszelkie akcesoria, z których może korzystać dziecko powinny być mu dostępne. Niskie, otwarte mebelki, wygodne, gwarantujące dziecku bezpieczeństwo i wygodę.

 Na Przygotowane Otoczenie składają się na nie trzy równoważne aspekty:  Materialny,  Osobowy i Strukturalno-Dynamiczny.

Aspekt materialny dotyczy budynku, pomieszczeń , w których przebywają dzieci. Jest to całe przygotowane materialne otoczenie. Bogaty zestaw pomocy rozwojowych .

Aspekt osobowy tworzą nauczyciele, grupa rówieśnicza i wszystkie osoby mające wpływ na wychowanie i rozwój dziecka.

Oraz aspekt strukturalno-dynamiczny na który składają się wszelkie zasady funkcjonujące w montessoriańskim systemie wychowania.

Wspierająca rola nauczyciela w procesie wychowawczym…

Wychowanie w systemie montessoriańskim oprócz przygotowanego otoczenia wymaga przygotowanego nauczyciela. Relacja frontalna, opiekuńcza  schodzi w podziemia na korzyść relacji partnerskiej, wspomagającej. Pomóż mi zrobić to  samodzielnie  , to znaczy bądź w pobliżu . Potrzebuję cię, wskaż mi kierunek . Bądź moim wzorem do  naśladowania. Małe dziecko potrzebuje kontaktu z osobą dorosłą, która jest autorytetem, wskazuje, nie wprowadza świadomie dziecka w błąd.

Poczucie zaufania to fundament budowania własnej osobowości. Wychowanie przez przykład własny pozwala zaufać, pozwala naśladować, pozwala budować światopogląd i przekonania.

 

Mądry nauczyciel jest pokornym przewodnikiem. Darzy dziecko szacunkiem, ma czas i cierpliwość. Pozwala popełniać błędy, lecz stanowczo przeciwstawia się złu.

 

Pokorny nauczyciel zaprasza dziecko do relacji. Zaprasza dziecko do relacji ze sobą, z otoczeniem, ale odsuwa się w cień, gdy dziecko staje się samodzielne. Przygląda się, jest do dyspozycji, czeka, ale nie wyręcza, nie zabiera przyjemności odkrywania świata. Nauczyciel dzieli się swoja wiedzą, nie wprowadza świadomie w błąd. Takie sytuacje nie uczą. Takie sytuacje wprowadzają presję na dziecko, są źródłem stresu. Nie uczą, że błędy wolno popełniać, uczą, że z błędów jesteśmy rozliczani. Montessoriański nie wartościuje dziecka, unika ocen. Obserwuje, wnikliwie obserwuje i proponuje pracę. Należy pamiętać drogi rodzicu, że dziecko jest naszym celem, a nie środkiem. Należy mu się szacunek do jego osoby i pracy, do  jego indywidualnego planu rozwoju.

Nauczyciel ma nowe zadanie, jego  rolą jest stymulowanie dziecka. Naiwna obserwacja, na podstawie której wybierze dla konkretnego dziecka najodpowiedniejsze zadanie, wskaże  właściwy sposób posługiwania się pomocą a przede wszystkim umiejętne wycofa się aby pozostawi dziecku swobodę działania .

Rola nauczyciela nie jest łatwa. Wymaga umiejętności koncentrowania się, obserwacji i cierpliwości w dążeniu do celu. Tu, gdzie mamy do czynienia z dzieckiem nie ma miejsca na rutynę, domniemanie i zniecierpliwienie, bowiem za dużo mamy do stracenia.